به‌رغم بازگشایی تنگه هرمز و کاهش ۳۰ درصدی قیمت نفت برنت نسبت به ماه گذشته، بازار جهانی نفت همچنان با مقاومت قیمتی روبرو است
فهرست مطالب
نفت همچنان مقاومت می‌کند
در حالی که انتظار می‌رفت با رفع انسداد این مسیر حیاتی، قیمت‌ها به شدت سقوط کنند، نفت برنت در محدوده ۸۰ دلار معامله می‌شود. عواملی نظیر ترافیک سنگین دریایی، احتیاط شرکت‌های بیمه و زمان‌بر بودن احیای میادین نفتی باعث شده‌اند تا قیمت‌ها برخلاف تصورات اولیه، کف حمایتی جدیدی شکل دهند.
طبق داده‌های شرکت هوش دریایی کپلر (Kpler)، حدود ۵۰۰ کشتی تجاری همچنان در خلیج فارس سرگردان هستند. تنگه هرمز به دلیل ظرفیت محدود، قادر به ترخیص سریع این حجم از ترافیک نیست. علاوه بر این، مالکان کشتی‌ها و شرکت‌های بیمه تا زمان اطمینان کامل از امنیت این مسیر به خاطر مین‌های دریایی و بازگشت به مسیرهای ترانزیتی بین‌المللی، از اعزام گسترده شناورهای خود خودداری می‌کنند.
اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) پیش‌بینی کرده است که بازگشت ترافیک نفت‌کش‌ها به سطوح پیش از درگیری، ممکن است تا اوایل سال ۲۰۲۷ به طول بیانجامد.
چالش‌های فنی در بازگشت عرضه
بازگرداندن میادین نفتی که بیش از سه ماه متوقف بوده‌اند، فرآیندی پیچیده است و زمان زیادی می‌طلبد. کلودیو گالیمبرتی (Claudio Galimberti)، اقتصاددان ارشد ریستاد انرژی (Rystad Energy)، در بیانیه‌ای گفت:
احساسات بازار به وضوح بهبود یافته است، اما احساسات به معنای عرضه فوری نیست. زمان زیادی لازم است تا تولید دوباره به اوج برسد، لجستیک عادی‌سازی شود و پرمیوم ریسک نهفته در قیمت نفت از بین برود.
تداوم ریسک‌های ژئوپلیتیک
اقتصاددانان کپیتال اکونومیکس (Capital Economics) برآورد می‌کنند که جریان انرژی تا ماه سپتامبر تنها به ۸۰ درصد ظرفیت پیش از جنگ برسد. در این میان، کشور عراق برای بازیابی کامل تولید خود احتمالاً به یک سال زمان نیاز خواهد داشت. همچنین معامله‌گران همچنان نگران پایداری توافق بین آمریکا و ایران هستند که باعث شده تا «ریسک ژئوپلیتیک» همچنان به‌عنوان یک کف قیمتی عمل کرده و مانع از ریزش شدید بازار شود
در چنین شرایطی، بازار نفت با دو نیروی مخالف هم‌زمان روبه‌رو است: از یک سو بازگشایی مسیر دریایی و کاهش ۳۰ درصدی قیمت برنت انتظار ادامه‌دار بودن ریزش را تقویت می‌کند و از سوی دیگر تأخیر در بازگشت عرضه واقعی، هزینه‌های بیمه و پیچیدگی لجستیک، از شکل‌گیری افت سریع جلوگیری می‌کند. به عبارت دیگر، قیمت نفت بیش از آنکه بر پایه خبر بازگشایی تنگه هرمز حرکت کند، بر پایه سرعت واقعی بازگشت عرضه و اطمینان بازیگران بزرگ تنظیم می‌شود.
نکته مهم دیگر، فاصله میان «احساسات بازار» و «عرضه فیزیکی» است؛ همان چیزی که ریستاد انرژی روی آن تأکید کرده است. تا زمانی که کشتی‌ها، بیمه‌گران و شرکت‌های نفتی هنوز ریسک مین‌های دریایی و امنیت مسیر را جدی می‌گیرند، نمی‌توان انتظار داشت قیمت‌ها به سطح پیش از درگیری بازگردند. این وضعیت به‌طور طبیعی یک کف حمایتی جدید برای نفت ایجاد کرده است و توضیح می‌دهد که چرا خبر مثبت بازگشایی تنگه هرمز به ریزش سنگین قیمت تبدیل نشد.
بیشتر بخوانید: هشدار گلدمن ساکس درباره جهش قیمت نفت برنت به ۱۲۰ دلار
برای دنبال کردن گزارش‌های تازه درباره بازار انرژی می‌توانید صفحه انرژی خبرگزاری رویترز را ببینید: Reuters Energy.
پرسش‌های متداول
چرا با بازگشایی تنگه هرمز قیمت نفت سقوط نکرد؟
زیرا بازگشایی مسیر به معنای بازگشت فوری عرضه نیست. حدود ۵۰۰ کشتی تجاری همچنان در خلیج فارس سرگردان‌اند، ظرفیت ترخیص تنگه محدود است و مالکان کشتی و شرکت‌های بیمه تا اطمینان کامل از امنیت مسیر، شناورهای خود را به‌طور گسترده اعزام نمی‌کنند.
نفت برنت اکنون در چه محدوده‌ای معامله می‌شود؟
بر اساس گزارش، نفت برنت در محدوده ۸۰ دلار معامله می‌شود؛ سطحی که نسبت به ماه گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش نشان می‌دهد، اما هنوز بالاتر از تصور اولیه بازار پس از بازگشایی تنگه هرمز است.
بازگشت تولید میادین نفتی چقدر زمان می‌برد؟
میادین نفتی بیش از سه ماه متوقف بوده‌اند و بازگرداندن آن‌ها فرآیندی پیچیده و زمان‌بر است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده بازگشت ترافیک نفت‌کش‌ها به سطح پیش از درگیری تا اوایل ۲۰۲۷ طول بکشد و کپیتال اکونومیکس برآورد می‌کند جریان انرژی تا سپتامبر فقط به ۸۰ درصد ظرفیت پیش از جنگ برسد.
چرا ریسک ژئوپلیتیک همچنان از قیمت نفت حمایت می‌کند؟
چون معامله‌گران درباره پایداری توافق میان آمریکا و ایران نگران‌اند. این نگرانی باعث شده «ریسک ژئوپلیتیک» به‌عنوان یک کف قیمتی عمل کند و مانع از ریزش شدید بازار شود؛ همان عاملی که کلودیو گالیمبرتی آن را پرمیوم ریسک نهفته در قیمت نفت توصیف کرده است.
جمع‌بندی
بازگشایی تنگه هرمز یک خبر مهم بود، اما نه یک شوک عرضه فوری. آنچه قیمت نفت را در محدوده ۸۰ دلار نگه داشته، ترکیبی از ترافیک دریایی سنگین، احتیاط بیمه‌گران، زمان‌بر بودن احیای میادین و نگرانی از پایداری توافق آمریکا و ایران است. تا زمانی که این عوامل پابرجا باشند، «نفت همچنان مقاومت می‌کند» توصیفی است که با داده‌های فعلی بازار هم‌خوانی دارد.