وزارت خزانه‌داری آمریکا در اقدامی جدید، دو صرافی ارز دیجیتال آبان تتر و شلبیت (Shelbit) را به اتهام تسهیل دور زدن تحریم‌ها و جابجایی سرمایه‌های مرتبط با نهادهای نظامی ایران در فهرست تحریم‌های خود قرار داد. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا (OFAC) مدعی است که این پلتفرم‌ها به عنوان بخشی از شبکه مالی غیرقانونی، امکان دسترسی ایران به بازارهای بین‌المللی را فراهم کرده‌اند.
فهرست مطالب
آبان تتر
طبق بیانیه رسمی مقامات آمریکایی، صرافی شلبیت متهم است که بیش از ۱ میلیون دلار ارز دیجیتال از آدرس‌های مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دریافت کرده و در مقابل، بالغ بر ۲ میلیون دلار را به کیف پول‌های تحت کنترل این نهاد انتقال داده است.
همچنین، شخصی به نام سیاوش کیوان‌پور به همراه شبکه‌ای از شرکت‌ها در کشورهای گرجستان، لهستان و امارات متحده عربی در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.
جزئیات اتهامات علیه آبان تتر و نوبیتکس
خزانه‌داری آمریکا مدعی شده است که صرافی آبان تتر میلیون‌ها دلار تراکنش مربوط به نهادهای تحت تحریم از جمله نوبیتکس، والکس، بیت پین و رمزینکس را پردازش کرده است. بر اساس گزارش‌ها، بیت کوین و سایر دارایی‌های دیجیتال در این صرافی‌ها تحت نظارت دقیق واشینگتن قرار دارد تا از جریان سرمایه‌های وابسته به دولت ایران جلوگیری شود.
تلاش برای مسدودسازی استیبل کوین‌ها
وزارت خزانه‌داری آمریکا این اقدام را بخشی از کارزار گسترده‌تر ایالات متحده برای محدود کردن استفاده ایران از استیبل کوین و سایر دارایی‌های دیجیتال در معاملات فرامرزی توصیف کرده است. مقامات واشینگتن مدعی هستند که استفاده از دارایی‌های متمرکز مانند تتر به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به راحتی آدرس‌های مقصد را شناسایی و مسدود کنند؛ ابزاری که در دارایی‌های غیرمتمرکز به ندرت در دسترس است.
اوفک چیست و تحریم یک صرافی چه معنایی دارد؟
اوفک یا دفتر کنترل دارایی‌های خارجی، نهاد زیرمجموعه وزارت خزانه‌داری آمریکاست که فهرست افراد و شرکت‌های تحریم‌شده را نگهداری می‌کند. قرار گرفتن یک نام در این فهرست به این معناست که شهروندان و شرکت‌های آمریکایی از هرگونه معامله با آن منع می‌شوند و دارایی‌های آن در حوزه قضایی آمریکا قابل توقیف است.
برای یک صرافی ارز دیجیتال، این وضعیت فراتر از یک محدودیت حقوقی ساده است. بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت طرف قرارداد معمولاً برای پرهیز از ریسک حقوقی همکاری خود را قطع می‌کنند و همین موضوع دسترسی پلتفرم به خدمات پایه‌ای مانند حساب بانکی و درگاه تسویه را دشوار می‌سازد. متن کامل این تحریم‌ها در وب‌سایت رسمی خزانه‌داری آمریکا منتشر شده است.
پیامدها برای کاربران ایرانی
تحریم یک صرافی داخلی معمولاً نخست در سطح عملیات شرکت اثر می‌گذارد: کاهش دسترسی به نقدینگی بین‌المللی، سخت‌تر شدن تسویه با طرف‌های خارجی و افزایش هزینه انتقال دارایی. در ادامه، کاربران تغییراتی در کارمزدها، محدودیت برداشت یا تغییر مسیرهای واریز و برداشت را تجربه می‌کنند.
نکته مهم دیگر، گسترش دامنه نظارت به استیبل کوین‌هاست. چون بخش بزرگی از گردش مالی بازار ایران از طریق دارایی‌های متمرکز انجام می‌شود، هر محدودیت تازه در این حوزه می‌تواند مسیرهای جایگزین را هم تحت فشار قرار دهد و هزینه مبادله را برای فعالان بازار بالا ببرد.
بیشتر بخوانید: وزیر خزانه‌داری آمریکا جزئیات تحریم‌های جدید علیه ایران را اعلام کرد
پرسش‌های پرتکرار
کدام صرافی‌ها تحریم شدند؟
دو صرافی ارز دیجیتال آبان تتر و شلبیت (Shelbit) در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفتند. اوفک این دو پلتفرم را به تسهیل دور زدن تحریم‌ها و جابجایی سرمایه‌های مرتبط با نهادهای نظامی ایران متهم کرده است.
اتهام اصلی علیه شلبیت چیست؟
طبق بیانیه مقامات آمریکایی، شلبیت بیش از ۱ میلیون دلار ارز دیجیتال از آدرس‌های مرتبط با سپاه پاسداران دریافت کرده و بالغ بر ۲ میلیون دلار را به کیف پول‌های تحت کنترل این نهاد منتقل کرده است.
آیا افراد و شرکت‌های دیگری هم تحریم شدند؟
بله؛ شخصی به نام سیاوش کیوان‌پور به همراه شبکه‌ای از شرکت‌ها در گرجستان، لهستان و امارات متحده عربی نیز در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.
چرا واشینگتن روی استیبل کوین‌ها تمرکز کرده است؟
مقامات آمریکایی مدعی هستند که دارایی‌های متمرکز مانند تتر امکان شناسایی و مسدودسازی آدرس‌های مقصد را فراهم می‌کنند؛ ابزاری که به گفته آن‌ها در دارایی‌های غیرمتمرکز به ندرت در دسترس است. به همین دلیل، محدود کردن استفاده ایران از استیبل کوین‌ها بخشی از این کارزار توصیف شده است.
جمع‌بندی
تحریم آبان تتر و شلبیت نشان می‌دهد که فشار واشینگتن بر مسیرهای مالی بازار ارز دیجیتال ایران ادامه دارد. اتهام پردازش تراکنش‌های مرتبط با نوبیتکس، والکس، بیت پین و رمزینکس، همراه با تمرکز تازه بر استیبل کوین‌ها، دو محور اصلی این دور از تحریم‌هاست. پیامد عملی برای کاربران، افزایش احتمال محدودیت در واریز و برداشت و بالاتر رفتن هزینه مبادله است.