دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، وعده داده است در صورت حفظ کنترل هر دو مجلس کنگره توسط جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، به هر شهروند بزرگسال آمریکایی ۵,۰۰۰ دلار پرداخت کند.
فهرست مطالب
پیروزی جمهوری‌خواهان و وعده ۵ هزار دلاری ترامپ
ترامپ این طرح را «سود سهام ترامپ» (Trump Dividend) نامیده و تنها شرط اعلام‌شده برای دریافت آن این است که این مبلغ در داخل ایالات متحده هزینه شود.
ترامپ در گردهمایی جمهوری‌خواهان در دالاس، این پیشنهاد را به عملکرد اقتصادی آمریکا مرتبط کرد و گفت:
در صورت پیروزی جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان و سنا، هر شهروند بزرگسال این مبلغ را دریافت خواهد کرد.
با این حال، او جزئیات بیشتری درباره نحوه اجرای طرح یا منبع دقیق تأمین مالی آن ارائه نکرد.
اجرای چنین طرحی احتمالاً هزینه‌ای بیش از یک تریلیون دلار برای دولت آمریکا خواهد داشت و پرداخت آن بدون همراهی کنگره امکان‌پذیر نیست. ترامپ پیش‌تر مطرح کرده بود که درآمدهای حاصل از تعرفه‌ها می‌تواند برای پرداخت مستقیم به شهروندان مورد استفاده قرار گیرد، اما هنوز مشخص نیست آیا درآمدهای تعرفه‌ای قرار است منبع تأمین مالی طرح جدید ۵,۰۰۰ دلاری نیز باشد یا خیر.
این نخستین بار نیست که ترامپ ایده پرداخت مستقیم به شهروندان را مطرح می‌کند. او پیش‌تر پیشنهاد پرداخت ۲,۰۰۰ دلار از محل درآمد تعرفه‌ها و همچنین ایده موسوم به «سود سهام DOGE» از محل صرفه‌جویی‌های دولت را مطرح کرده بود، اما این طرح‌ها تاکنون به پرداخت عمومی منجر نشده‌اند. وعده جدید در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای مطرح شده؛ انتخاباتی که نتیجه آن کنترل مجلس نمایندگان و سنای آمریکا را تعیین خواهد کرد.
وعده‌ای که سرنوشتش به نتیجه انتخابات گره خورده است
نکته کلیدی درباره «سود سهام ترامپ» این است که این طرح یک وعده انتخاباتی است، نه یک برنامه اجرایی نهایی. ترامپ خودش شرط اجرای آن را پیروزی جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس اعلام کرده است؛ یعنی اگر جمهوری‌خواهان کنترل مجلس نمایندگان یا سنا را از دست بدهند، مسیر تصویب چنین پرداختی به‌شدت دشوار می‌شود. در نظام سیاسی آمریکا، تخصیص بودجه در اختیار کنگره است و رئیس‌جمهور نمی‌تواند به‌تنهایی چنین پرداخت گسترده‌ای را عملی کند.
از منظر اقتصادی، پرداخت نقدی مستقیم به ده‌ها میلیون شهروند بزرگسال موضوعی است که در سال‌های اخیر بارها در سیاست‌گذاری مالی آمریکا مطرح شده و معمولاً دو پرسش اصلی را به همراه دارد: پول از کجا تأمین می‌شود و اثر آن بر تورم چه خواهد بود. ترامپ در این سخنرانی به هیچ‌کدام از این دو پرسش پاسخ نداده و همین ابهام، ارزیابی دقیق طرح را سخت کرده است.
برای بازارها و سرمایه‌گذاران نیز چنین وعده‌هایی از دو جهت اهمیت دارد. نخست، اثر احتمالی بر تقاضای مصرف‌کننده و انتظارات تورمی؛ زیرا پرداخت نقدی گسترده می‌تواند قدرت خرید خانوارها را به‌طور موقت بالا ببرد. دوم، پیام سیاسی طرح؛ چون نشان می‌دهد دولت فعلی ترجیح می‌دهد به‌جای ابزارهای پیچیده مالی، از پرداخت مستقیم به‌عنوان اهرم اقتصادی و انتخاباتی استفاده کند. با این حال، تا زمانی که متن قانونی و منبع مالی مشخص نشود، این طرح در حد یک ایده باقی می‌ماند.
تجربه طرح‌های قبلی نیز نشان می‌دهد که فاصله میان اعلام یک وعده و اجرای واقعی آن می‌تواند بسیار زیاد باشد. پیشنهاد ۲,۰۰۰ دلاری از محل تعرفه‌ها و «سود سهام DOGE» هر دو در مرحله اعلام ماندند و به پرداخت عمومی نرسیدند. این سابقه باعث می‌شود که تحلیل‌گران، وعده جدید را نیز با احتیاط بیشتری بررسی کنند.
بیشتر بخوانید: ضرر ۸۲ میلیون دلاری شرکت استخراج بیت کوین مرتبط با خانواده ترامپ
برای مقایسه با سابقه سیاسی دونالد ترامپ و سیاست‌های اقتصادی او می‌توانید صفحه ویکی‌پدیای او را نیز مطالعه کنید.
پرسش‌های متداول
«سود سهام ترامپ» دقیقاً چیست؟
طرحی است که ترامپ آن را معرفی کرده و بر اساس آن، در صورت پیروزی جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان و سنا، هر شهروند بزرگسال آمریکایی ۵,۰۰۰ دلار دریافت می‌کند. تنها شرط اعلام‌شده این است که مبلغ در داخل ایالات متحده هزینه شود.
این مبلغ چه زمانی پرداخت می‌شود؟
هیچ زمان‌بندی مشخصی اعلام نشده است. ترامپ جزئیات اجرایی طرح و منبع تأمین مالی آن را توضیح نداده و اجرای آن را به نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر گره زده است.
آیا دولت می‌تواند بدون کنگره این پول را پرداخت کند؟
بر اساس گزارش، پرداخت چنین مبلغی بدون همراهی کنگره امکان‌پذیر نیست و هزینه آن احتمالاً از یک تریلیون دلار فراتر می‌رود؛ به همین دلیل تصویب آن به ترکیب سیاسی دو مجلس وابسته است.
پیش از این چه طرح‌های مشابهی مطرح شده بود؟
ترامپ پیش‌تر پرداخت ۲,۰۰۰ دلار از محل درآمد تعرفه‌ها و همچنین «سود سهام DOGE» از محل صرفه‌جویی‌های دولت را مطرح کرده بود، اما هیچ‌یک از این طرح‌ها به پرداخت عمومی منجر نشد.
جمع‌بندی
وعده ۵ هزار دلاری ترامپ یک طرح اقتصادی کامل نیست، بلکه یک پیام انتخاباتی است که اجرای آن به پیروزی جمهوری‌خواهان در هر دو مجلس وابسته است. تا زمانی که منبع مالی و مسیر قانونی آن روشن نشود، باید آن را به‌عنوان یک احتمال سیاسی و نه یک پرداخت قطعی در نظر گرفت.