آزمایشگاه امنیتی لازاروس بای‌بیت در گزارشی تازه فاش کرده است که ۱۶ شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی کاربران را دارند و این موضوع، پایه‌های غیرمتمرکز بودن دنیای بلاک چین را به چالش کشیده است. این گزارش که حاصل بررسی دقیق ۱۶۶ شبکه مختلف است، نشان می‌دهد حتی برخی از شناخته‌شده‌ترین زنجیره‌ها مانند BNB چین، وی چین، چیلیز، ویکشن و XDC نتورک دارای مکانیسم‌های داخلی برای کنترل یا مسدودسازی دارایی‌ها هستند.
فهرست مطالب
شبکه بلاک چین و قابلیت مسدودسازی دارایی
سه دسته مسدودسازی دارایی
در گزارش آمده است که این قابلیت‌ها به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند: مسدودسازی سخت‌افزاری، مسدودسازی مبتنی بر پیکربندی و مسدودسازی از طریق قراردادهای درون زنجیره‌ای. این تقسیم‌بندی نشان می‌دهد که برخی شبکه‌ها نه تنها کنترل فنی روی تراکنش‌ها دارند، بلکه در برخی موارد می‌توانند به‌صورت مستقیم دارایی افراد را قفل یا منجمد کنند. این مسئله از دید بسیاری از کاربران، برخلاف وعده آزادی و بی‌مرز بودن ارزهای دیجیتال است.
۱۰ شبکه با فایل‌های پیکربندی و لیست سیاه خصوصی
طبق داده‌ها، ۱۰ شبکه از جمله EOS، سویی و آپتوس از فایل‌های پیکربندی ویژه برای مدیریت لیست‌های سیاه خصوصی استفاده می‌کنند؛ لیست‌هایی که فقط برای اعتبارسنج‌ها و نهادهای مرکزی در دسترس است. این بدان معناست که برخی از این شبکه‌ها حتی می‌توانند بدون اطلاع کاربر، دسترسی به دارایی‌اش را متوقف کنند. وجود چنین ساختاری نشان می‌دهد که کنترل دارایی در این زنجیره‌ها کاملاً در اختیار کاربر نیست.
۵ شبکه با قابلیت مسدودسازی در کد منبع
در مقابل، پنج شبکه دیگر مانند BNB چین این قابلیت را مستقیماً در کد منبع خود تعبیه کرده‌اند تا بتوانند در شرایط خاص، دارایی‌ها را فوراً متوقف سازند. این روش، برخلاف فایل‌های پیکربندی، در سطح زیربنایی شبکه اعمال می‌شود و تغییر آن برای کاربران عادی عملاً غیرممکن است.
هکو چین؛ تنها شبکه با قرارداد هوشمند لیست سیاه
هکو چین نیز به عنوان تنها زنجیره‌ای شناخته می‌شود که از قرارداد هوشمند برای اجرای لیست سیاه استفاده می‌کند. اگرچه توسعه‌دهندگان ادعا می‌کنند این اقدامات با هدف افزایش امنیت انجام می‌شود، اما گزارش تأکید می‌کند که این قابلیت‌ها باعث شکل‌گیری خطر تمرکزگرایی و سانسور در سیستمی می‌شود که قرار بود «غیرمتمرکز» باشد.
بحث امنیت در برابر آزادی مالی
از دید کارشناسان امنیتی، این یافته‌ها بحثی جدی میان امنیت و آزادی به راه انداخته است. عده‌ای باور دارند که وقتی ۱۶ شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی کاربران را دارند، می‌توان جلوی سرقت‌ها، پول‌شویی یا فعالیت‌های مجرمانه را گرفت. اما مخالفان می‌گویند چنین ویژگی‌هایی اصل اساسی بلاک چین یعنی آزادی مالی را نقض می‌کند؛ اگر یک شبکه بتواند به‌صورت متمرکز دارایی‌ها را قفل کند، دیگر نمی‌توان آن را واقعاً غیرمتمرکز نامید.
هک ۱.۵ میلیارد دلاری بای‌بیت و توقیف ۴۲.۹ میلیون دلار
این گزارش درست پس از هک بزرگ کیف پول سرد بای‌بیت به ارزش ۱.۵ میلیارد دلار منتشر شد. در جریان این حمله، مقامات موفق شدند حدود ۴۲.۹ میلیون دلار از دارایی‌های سرقت‌شده را مسدود کنند. این رخداد اگرچه از یک سو توانایی امنیتی این شبکه‌ها را نشان می‌دهد، از سوی دیگر تأیید می‌کند که این قابلیت می‌تواند در مواقعی باعث نجات سرمایه‌ها شود، اما همزمان سؤال بزرگی درباره کنترل متمرکز شبکه‌ها ایجاد می‌کند.
با افزایش استفاده جهانی از بلاک چین و دارایی‌های دیجیتال، این بحث اهمیت بیشتری پیدا کرده است. کاربران انتظار دارند که دارایی‌هایشان در امنیت کامل و بدون دخالت هیچ نهاد متمرکزی باقی بماند. با این حال، واقعیت این است که ۱۶ شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی کاربران را دارند و همین موضوع مفهوم «مالکیت واقعی» را زیر سؤال برده است.
در نهایت، به نظر می‌رسد آینده بلاک چین نیازمند بازتعریف تعادل میان امنیت و آزادی باشد. هرچند این قابلیت‌ها در شرایط اضطراری می‌توانند مفید باشند، اما باید چارچوب‌هایی طراحی شود تا فقط با شفافیت کامل به‌کار گرفته شوند. تنها در این صورت می‌توان گفت فناوری بلاک چین همچنان به هدف اولیه خود یعنی ایجاد نظام مالی آزاد، شفاف و غیرمتمرکز پایبند مانده است.
برای آشنایی بیشتر با مفاهیم پایه و ساختار فناوری بلاک چین می‌توانید مدخل Blockchain در ویکی‌پدیا را مطالعه کنید.
بیشتر بخوانید: خالق تلگرام: شبکه TON سریع‌ترین بلاک چین لایه ۱ جهان است
پرسش‌های متداول درباره مسدودسازی دارایی در بلاک چین
چند شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی دارند؟
بر اساس گزارش آزمایشگاه امنیتی لازاروس بای‌بیت که ۱۶۶ شبکه را بررسی کرده، ۱۶ شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی کاربران را دارند.
این قابلیت‌ها در چند دسته تقسیم می‌شوند؟
سه دسته: مسدودسازی سخت‌افزاری، مسدودسازی مبتنی بر تنظیمات و مسدودسازی از طریق قراردادهای درون زنجیره‌ای. هر دسته سطح متفاوتی از کنترل را برای شبکه فراهم می‌کند.
کدام شبکه‌ها از لیست سیاه خصوصی استفاده می‌کنند؟
۱۰ شبکه از جمله EOS، سویی و آپتوس از فایل‌های تنظیمات ویژه برای مدیریت لیست‌های سیاه خصوصی استفاده می‌کنند که فقط برای اعتبارسنج‌ها و نهادهای مرکزی در دسترس است.
آیا این قابلیت‌ها فقط جنبه منفی دارند؟
خیر. در جریان هک ۱.۵ میلیارد دلاری کیف پول سرد بای‌بیت، مقامات توانستند حدود ۴۲.۹ میلیون دلار از دارایی‌های سرقت‌شده را مسدود کنند. با این حال، همین قابلیت خطر تمرکزگرایی و سانسور را نیز ایجاد می‌کند.
جمع‌بندی
گزارش بررسی ۱۶۶ شبکه نشان داد که ۱۶ شبکه بلاک چین قابلیت مسدودسازی دارایی کاربران را دارند؛ از لیست‌های سیاه خصوصی در EOS، سویی و آپتوس تا قابلیت تعبیه‌شده در کد منبع BNB چین و قرارداد هوشمند هکو چین. این یافته‌ها تعادل میان امنیت و آزادی مالی را به چالش کشیده و مفهوم مالکیت واقعی دارایی در بلاک چین را زیر سؤال برده است.