بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در راستای دستورالعمل اجرایی خرید و فروش برخط طلا و نقره و به درخواست فعالان این حوزه، ضوابط جدیدی را تصویب و ابلاغ کرد. این ضوابط به خزانه‌داری شمش طلا و نقره توسط اشخاص حقوقی مورد تأیید بانک مرکزی برای سکوهای آنلاین خرید و فروش طلا و نقره مربوط می‌شود.
فهرست مطالب
ضوابط جدید
به گزارش اقتصادآنلاین، بر اساس این دستورالعمل، موسسه اعتباری دارای تاییدیه نهایی صلاحیت امنیتی – انتظامی از پلیس فراجا در چارچوب مصوبات مربوطه از جمله دستورالعمل الزامات حفاظت و حراست از صندوق‌های امانات بانک‌ها و موسسات مالی و اعتباری (مصوب شورای امنیت کشور مورخ ۲۵/۰۵/۱۴۰۱)، مجاز است پس از تایید بانک مرکزی به عنوان خزانه فعالیت کند. فهرست خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی اطلاع رسانی عمومی می‌شود.
بر اساس این ضوابط سکوها جهت تحویل شمش طلا و نقره استاندارد می‌توانند با خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی همکاری کنند.
تحویل و دریافت شمش طلا، فرایندهای اصالت سنجی و بیمه، تحویل طلا به مشتریان سکوها توسط خزانه و همچنین ایجاد و تغییر ظرفیت فروش سکوها در سامانه‌های فروش در این ضوابط پیش بینی شده است.
این ضوابط در واقع چارچوبی برای جدا کردن نقش «سکوی معاملات» از نقش «خزانه» ایجاد می‌کند. سکوها مسئول فروش و ارتباط با مشتری می‌مانند و خزانه‌های تأییدشده مسئول نگهداری فیزیکی شمش، تحویل و فرایندهای اصالت‌سنجی و بیمه هستند. چنین تفکیکی هم ریسک نگهداری فیزیکی را در نهادهای دارای صلاحیت متمرکز می‌کند و هم امکان نظارت بانک مرکزی بر ظرفیت فروش را فراهم می‌سازد.
نکته مهم دیگر، شفافیت فهرست خزانه‌های مورد تایید است که به‌صورت عمومی اطلاع‌رسانی می‌شود. انتشار این فهرست به کاربران امکان می‌دهد پیش از معامله بررسی کنند که سکوی مورد نظر با کدام خزانه کار می‌کند؛ اقدامی که می‌تواند اعتماد به بازار آنلاین طلا و نقره را تقویت کند. همچنین پیش‌بینی سازوکار ایجاد و تغییر ظرفیت فروش سکوها در سامانه‌های فروش، امکان تنظیم عرضه را برای ناظر فراهم می‌کند.
از منظر فعالان این حوزه، ضوابط تازه بیشتر بر زیرساخت پشت صحنه معاملات تمرکز دارد تا بر قیمت‌گذاری. به این معنا که کاربر نهایی ممکن است تغییری در روند خرید خود نبیند، اما زنجیره نگهداری، تحویل و بیمه شمش شفاف‌تر و قابل رصدتر می‌شود؛ موضوعی که در بازارهایی با ریسک اصالت کالا اهمیت جدی دارد.
بیشتر بخوانید: مصوبه تشکیل کارگروه تنظیم‌گری سکوهای تبادل رمزدارایی ابلاغ شد
برای مشاهده اطلاعیه‌ها و بخشنامه‌های رسمی بانک مرکزی می‌توانید به سایت این نهاد مراجعه کنید: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
پرسش‌های متداول
ضوابط جدید بانک مرکزی درباره چه موضوعی است؟
این ضوابط به خزانه‌داری شمش طلا و نقره توسط اشخاص حقوقی مورد تأیید بانک مرکزی برای سکوهای آنلاین خرید و فروش طلا و نقره مربوط می‌شود.
چه نهادی می‌تواند به‌عنوان خزانه فعالیت کند؟
موسسه اعتباری که تاییدیه نهایی صلاحیت امنیتی – انتظامی از پلیس فراجا را در چارچوب مصوبات مربوطه داشته باشد، پس از تایید بانک مرکزی مجاز است به‌عنوان خزانه فعالیت کند.
آیا فهرست خزانه‌های مجاز منتشر می‌شود؟
بله؛ بر اساس این دستورالعمل، فهرست خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی به‌صورت عمومی اطلاع‌رسانی می‌شود.
سکوها چگونه شمش را به مشتری تحویل می‌دهند؟
سکوها برای تحویل شمش طلا و نقره استاندارد می‌توانند با خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی همکاری کنند؛ تحویل طلا به مشتریان سکوها توسط خزانه انجام می‌شود.
چه فرایندهایی در این ضوابط پیش‌بینی شده است؟
تحویل و دریافت شمش، فرایندهای اصالت‌سنجی و بیمه، تحویل طلا به مشتریان و همچنین ایجاد و تغییر ظرفیت فروش سکوها در سامانه‌های فروش.
آیا کاربران می‌توانند خزانه طرف قرارداد سکو را بررسی کنند؟
بله؛ چون فهرست خزانه‌های مورد تایید بانک مرکزی به‌صورت عمومی اطلاع‌رسانی می‌شود، کاربر می‌تواند پیش از معامله بررسی کند که سکوی مورد نظر با کدام خزانه همکاری می‌کند و شمش را از چه مسیری تحویل می‌گیرد.
جمع‌بندی
ضوابط جدید بانک مرکزی، بیشتر یک اصلاح ساختاری در پشت صحنه معاملات آنلاین طلا و نقره است. با تفکیک نقش سکو و خزانه، الزام تاییدیه امنیتی و انتشار عمومی فهرست خزانه‌ها، ریسک نگهداری فیزیکی و اصالت شمش قابل کنترل‌تر می‌شود. برای کاربر، مهم‌ترین پیام این است که پیش از معامله، خزانه طرف قرارداد سکو را بررسی کند.