با وجود ثبت شلوغ‌ترین سال عملیاتی اتریوم از نظر تعداد تراکنش و تسلط بر دیفای، این شبکه در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ میلیون دلار درآمد کارمزدی را از دست داد. کاهش هزینه‌ها به نفع کاربران، مدل درآمدی اتریوم را تغییر داد و بخش بزرگی از سود به شبکه‌های لایه‌دوم، به‌ویژه «بیس» متعلق به کوین‌بیس منتقل شد.
فهرست مطالب
اتریوم در ۲۰۲۵ و کارمزدهای از دست رفته
اتریوم در سال ۲۰۲۵ رکورد فعالیت را شکست، اما قیمت ETH برخلاف رشد شبکه عمل کرد و از ابتدای سال حدود ۱۰٪ افت داشت. نسبت ETH/BTC نیز حدود ۶٪ کاهش یافت. این واگرایی نشان می‌دهد درآمد شبکه دیگر همسو با میزان استفاده نیست؛ شبکه می‌تواند شلوغ‌تر از همیشه باشد، در حالی که اقتصاد توکن آن رشد نکند.
ریشه این وضعیت در موفقیت خود اصلاح‌هاست. ارتقاهایی که هزینه تراکنش را کاهش دادند، تجربه کاربر را بهتر کردند اما درآمد هر تراکنش را نیز پایین آوردند. برای کاربر، این یک پیروزی روشن است؛ برای دارنده توکن، معنایش آن است که رشد استفاده لزوماً به رشد ارزش منتقل نمی‌شود و باید به جای کمیت تراکنش، به جریان ارزش نگاه کرد.
افت درآمد هسته اتریوم
در سال ۲۰۲۴، لایه‌دوم‌ها حدود ۲۷۷ میلیون دلار درآمد داشتند و نزدیک به ۱۱۳ میلیون دلار آن را به مین‌نت اتریوم پرداخت کردند. اما در ۲۰۲۵، کل درآمد لایه‌دوم‌ها به ۱۲۹ میلیون دلار کاهش یافت و سهم پرداختی به اتریوم به حدود ۱۰ میلیون دلار سقوط کرد؛ یعنی کمتر از ۱۰٪. به این ترتیب، بیش از ۱۱۹ میلیون دلار نزد اپراتورهای لایه‌دوم باقی ماند.
این اعداد دو تغییر را همزمان نشان می‌دهند: کوچک‌تر شدن کل کیک درآمد لایه‌دوم و کاهش سهم اتریوم از همان کیک. وقتی هر دو عامل با هم رخ می‌دهد، اثر مرکب آن بر درآمد مین‌نت بزرگ می‌شود. به همین دلیل است که کاهش کارمزد را نمی‌توان تنها یک خبر خوب دید؛ برای اتریوم، این کاهش به معنای بازتعریف نقش اقتصادی شبکه است.
در عمل، اتریوم به‌جای دریافت کارمزد از هر تراکنش، بیشتر به لایه تسویه و امنیت تبدیل شده است. در چنین مدلی، ارزش از فعالیت روزمره به سمت اعتماد و امنیت جابه‌جا می‌شود؛ ارزشی واقعی، اما سخت‌تر برای اندازه‌گیری و سخت‌تر برای تبدیل شدن به بازده مستقیم برای دارنده توکن.
بیسِ کوین‌بیس، برنده بزرگ
در این میان، شبکه Base متعلق به کوین‌بیس با بیش از ۷۵ میلیون دلار درآمد، نزدیک به ۶۰٪ سود کل لایه‌دوم‌ها را به خود اختصاص داد. آربیتروم با حدود ۲۵ میلیون دلار در رتبه بعدی قرار گرفت و شبکه‌هایی مانند پالیگان، لینیا و آپتیمیسم سهمی به‌مراتب کمتر داشتند.
تسلط بیس تصادفی نیست. دسترسی به کاربران کوین‌بیس، تجربه یکپارچه و هزینه پایین، این شبکه را به مقصد طبیعی بسیاری از فعالیت‌ها تبدیل کرده است. نتیجه این است که سود زنجیره‌ای که امنیتش را از اتریوم می‌گیرد، در جایی دیگر ثبت می‌شود؛ الگویی که پرسش درباره تقسیم ارزش میان لایه‌یک و لایه‌دوم را جدی‌تر می‌کند.
آینده چه می‌گوید؟
اگرچه فشار تورم روی ETH افزایش یافته، اما تسلط اتریوم بر دیفای به حدود ۶۴٪ ارزش قفل‌شده رسیده است. تحلیلگران می‌گویند اتریوم به لایه تسویه صنعت تبدیل شده، هرچند مسیر ارزش‌گیری توکن در کوتاه‌مدت همچنان زیر فشار مدل کارمزدهای پایین باقی می‌ماند.
برای سال پیش رو، دو مسیر قابل تصور است. یا فعالیت اقتصادی لایه‌دوم‌ها به‌اندازه‌ای رشد می‌کند که حتی سهم کوچک اتریوم از آن، عدد قابل توجهی شود؛ یا فشار بر مدل درآمدی ادامه می‌یابد و بحث درباره اصلاح ساختار کارمزد و نحوه بازگرداندن ارزش به لایه‌یک جدی‌تر می‌شود. در هر دو حالت، معیار سنجش اتریوم از تعداد تراکنش به کیفیت جریان ارزش تغییر کرده است.
بیشتر بخوانید: کاهش سهم بازار اتریوم در دیفای؛ قدرت‌نمایی رقبای تخصصی در سال ۲۰۲۶
برای آشنایی با ساختار فنی اتریوم و نقش لایه‌دوم‌ها می‌توانید صفحه Ethereum در ویکی‌پدیا را ببینید.
پرسش‌های متداول
اتریوم در ۲۰۲۵ چقدر درآمد کارمزدی از دست داد؟
بیش از ۱۰۰ میلیون دلار؛ زیرا سهم پرداختی لایه‌دوم‌ها به مین‌نت از حدود ۱۱۳ میلیون دلار در ۲۰۲۴ به حدود ۱۰ میلیون دلار در ۲۰۲۵ رسید.
چرا قیمت ETH با رشد فعالیت شبکه همسو نبود؟
طبق گزارش، ETH از ابتدای ۲۰۲۵ حدود ۱۰٪ افت داشت و نسبت ETH/BTC حدود ۶٪ کاهش یافت؛ در حالی که شبکه رکورد تعداد تراکنش را ثبت کرد.
بیشترین سود لایه‌دوم‌ها به کدام شبکه رسید؟
شبکه Base متعلق به کوین‌بیس با بیش از ۷۵ میلیون دلار درآمد، نزدیک به ۶۰٪ سود کل لایه‌دوم‌ها را به خود اختصاص داد.
جایگاه اتریوم در دیفای چگونه است؟
تسلط اتریوم بر دیفای به حدود ۶۴٪ ارزش قفل‌شده رسیده و تحلیلگران آن را لایه تسویه صنعت می‌دانند.
جمع‌بندی
اتریوم در ۲۰۲۵ شبکه‌ای پرکارتر اما کم‌درآمدتر بود. کاهش کارمزدها به سود کاربران تمام شد و بخش بزرگی از ارزش به لایه‌دوم‌ها رفت؛ پرسشی که سال آینده باید پاسخ بگیرد این است که چگونه می‌توان استفاده بیشتر را به ارزش پایدار برای توکن تبدیل کرد.